Wachtwoord vergeten

Blog bericht

Astrid Nolet 18-06-2020 Auteur: Astrid Nolet

Rennende reus

Toen enkele Yanomami, een inheemse bevolkingsgroep uit het Amazonegebied, voor de eerste keer een vrachtwagen vol met meloenen zagen rijden, wisten ze niet wat ze zagen. Ze vertelden aan de anderen uit het dorp, de shabono, over deze rennende reus die wel heel erg veel spullen droeg. Ze hadden nog nooit eerder een auto gezien en konden dit beeld alleen zo verklaren, door middel van hun eigen referenties en taal.

Tijdens mijn studie antropologie werd me duidelijk hoe sterk je eigen referentiekader je blik bepaalt. Bewust maar vooral ook onbewust. Je kan nooit echt voelen wat een ander voelt, als je niet diezelfde ervaringen hebt. En vaak ben je je daarvan niet bewust.

Protest
Na de gewelddadige aanhouding van George Floyd gingen ook in Nederland duizenden mensen naar buiten om te samen te protesteren tegen discriminatie. Amsterdam, Rotterdam, Den Haag, Maastricht, Eindhoven, Groningen, Tilburg en Nijmegen, overal  kwamen mensen, met of zonder mondkapje, samen. Op televisie en social media ging de dialoog verder. Met alle bijbehorende heftige emoties van dien.

Geen kwaad in de zin
De Correspondent legt in een helder betoog uit hoe institutioneel racisme ook in Nederlandse samenleving verweven zit. Hoe systematische discriminatie van een groep op basis van tradities, regels, gedrag en omgangsvormen werkt. Ik herken de voorbeelden: de student die geen stageplaats kan vinden en het jonge stel dat maar geen geschikt huis kan huren. Ik lees: 

‘Institutioneel racisme speelt onder de oppervlakte een grote rol in Nederland, met het meest klassieke resultaat van racisme als gevolg: ongelijkheid en onderlinge onverdraagzaamheid. Maar die ongelijkheid wordt in onze instituties vaak zo subtiel in stand gehouden, dat het gesprek erover al snel gaat over of we de discussie überhaupt moeten voeren, in plaats van de ongelijkheid zelf. En dat is waar het moeilijk wordt om verder te komen. Want wie geen kwaad in de zin heeft, kan nog steeds kwaad doen.’

En die laatste zin blijft me bij: ‘Wie geen kwaad in de zin heeft, kan nog steeds kwaad doen.’ Geldt dat niet zeker voor ggz-behandelaars?

Bespreekbaar
Een collega psychotherapeut plaatste een oproep op LinkedIn om discriminatie bespreekbaar te maken. En ik sluit me daar van harte bij aan. De reacties op Linkedin waren wisselend. Er volgden ‘likes’ maar er kwam ook commentaar. Er was herkenning, maar er waren ook veel vragen. En een dag later werd me tijdens een zoomgesprek met een aantal leden duidelijk dat ook zij, hoewel uitermate geschoold, zich niet altijd bewust zijn van het referentiekader dat ze met zich meedragen. En sommige psychotherapeuten lijken zelfs een rennende reus te zien. Wie gaan kwaad in de zin heeft, kan nog steeds kwaad doen…

Spreekkamer
De psychotherapie is nog erg wit, zowel de behandelaren als de cliënten. Draagt dat er misschien toe bij dat discriminatie geen groot thema lijkt te zijn? Binnen de NVP zullen we het onderwerp in ieder geval aandacht gaan geven bij onze activiteiten. Het is niet erg als je denkt een rennende reus te zien. Als je maar goed blijft kijken en luisteren. En niet bang bent om te leren en je beeld bij te stellen.

Blog
Ik heb er wel even over nagedacht of ik deze blog moest plaatsen. Wie ben ik om hier iets over te zeggen? Het is tenslotte maar mijn beeld, vanuit mijn referentiekader. En is dit dan hetgeen dat ik er over wil zeggen? Ik doe het toch. Niks zeggen is in dit geval niet beter, die weg kiezen we al te vaak. En net als de collega op Linkedin hoop ik van harte dat dit alles bijdraagt om het onderwerp in ieder geval bespreekbaar te maken. 

 



« Terug naar overzicht