Congres VvP Impasse en stagnatie
Wie hulp zoekt, hoopt op bewust niveau op verandering, groei en ontwikkeling bij wat in zijn of haar leven is vastgelopen. In een psychoanalyse krijgen we zicht op de onbewuste processen die een rol spelen bij de ontstaansgeschiedenis van symptomen en vooral op het instand houden ervan.
Een impasse in de behandeling is te begrijpen als voortkomend uit deze onbewuste processen, die de prehistorische lagen van onze persoonlijkheid beheersen. Freud schreef in dit verband over de “kleverigheid van de libido” om de hardnekkigheid aan te geven waarmee we vasthouden aan vroege relatiepatronen en innerlijke overtuigingen. Onbewuste overtuigingen onttrekken zich aan therapeutische interventies.
In het psychoanalytische proces kan ruimte ontstaan voor de vraag waarom verandering voelt als een catastrofe, waarom liever wordt vastgehouden aan zelfdestructieve patronen dan te gaan leven en liefhebben. We begeven ons daarmee in de onlogische, ongestructureerde wereld van het vroegkinderlijke onbewuste van onze patiënten, maar ook van onszelf. Zowel bij onze patiënten als bij onszelf is er angst en weerzin om de primitieve binnenwereld en de daarbij behorende relatiepatronen te verkennen. Veranderingen in die binnenwereld leiden steevast tot een innerlijke onbalans. Stagnatie in het analytische proces kan er zo op wijzen dat patiënt en/of analyticus vasthouden aan minder beangstigende intrapsychische posities.
De lezingen van het middagsymposium belichten deze processen, vanuit een theoretisch perspectief en vanuit de klinische praktijk van de psychoanalyse.